Onderzoek Goud: zit er winbare warmte in aardlagen dieper dan 4 kilometer?

Binnen het project Goud (Geothermie Oost-Utrecht Duurzaam) onderzoekt een aantal partijen of aardwarmte in de vorm van ultradiepe geothermie (UDG) mogelijkheden biedt om gebouwen in Oost-Utrecht te voorzien van duurzame energie.

In het gebied liggen al drie warmtenetten en er bestaat een specifieke warmtevraag vanuit de bedrijven op Rijnsweerd, kennisinstellingen op Utrecht Science Park (De Uithof) en het UMC Utrecht. De centrale vraag is of er in aardlagen dieper dan vier kilometer winbare warmte zit om in een groot deel van deze warmte- en elektriciteitsbehoefte te voorzien. Goud is één van de zes projecten in Nederland die Green Deal UDG getekend hebben en deel uitmaken van het Exploratie Werkprogramma voor Ultradiepe Geothermie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Ambities

Voor een klimaatneutrale toekomst in Utrecht is samenwerken op gebiedsniveau onontbeerlijk. Universiteit Utrecht, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Stichting Kantorenpark Rijnsweerd, energieleverancier ENGIE en Hogeschool Utrecht gaan samenwerken om in circa 20 jaar tijd de gebouwen en kantoren in het gebied aardgasvrij te maken. Gemeente en provincie Utrecht ondersteunen deze ambitie. Als er voldoende perspectief is en draagvlak voor aardwarmte dan wordt het proces begin 2021-2022 doorgezet in de ontwikkeling van een UDG-bron in Oost-Utrecht.

Aanpak

Voor dit project is de ondergrond van Utrecht-Oost in de zomer van 2020 met behulp van seismisch onderzoek in kaart gebracht. Dit gebeurde aanvullend op het programma SCAN onder aanvoering van Energiebeheer Nederland (EBN). Als de geproceste beelden beschikbaar zijn, kan er naar mogelijke vervolgstappen worden gekeken. Dit zal aanvullend onderzoek zijn, want voor er iets kan worden gezegd over de haalbaarheid van UDG moet er nog veel worden uitgezocht. Denk aan vragen op het gebied van haalbaarheid, techniek & veiligheid, energetische potentie en het maatschappelijk draagvlak.

Kaart van opsporingsgebied waarvoor een vergunning is aangevraagd.

Planning en inspraak

Als het veilig, maatschappelijk gedragen en haalbaar is, dan is het de bedoeling dat er vanaf begin 2023 aardwarmte geleverd wordt. Voorafgaand daaraan zullen nog diverse vergunningen moeten worden verkregen, waaronder een omgevingsvergunning. Uiteraard worden bewoners en organisaties in het gebied geïnformeerd over de voortgang en komen er inspraakmomenten.

Financiering

Het project vraagt om een totale investering van €80 mln. Ook de overheid draagt hieraan bij. Met het oog op de klimaatdoelstellingen wordt het project gesubsidieerd door de gemeente en provincie Utrecht. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat financiert de helft van de exploratiekosten en neemt ook 90 procent van de kosten voor het seismisch onderzoek voor zijn rekening.

Ondersteuning

Goud wordt ondersteund door de volgende partijen:

  • Gemeente Utrecht
  • Economic Board Utrecht (EBU)
  • TNO
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
  • Ministerie van Infrastructuur en Milieu
  • Energie Beheer Nederland (EBN)

Heb je vragen?

Maartje29 maart 2020 | 18:40

Hi Manon,
Als dit project succesvol blijkt en er wordt vanaf 2023 warmte geleverd, om hoeveel energie gaat het dan ongeveer? Aan welke orde van grote moet ik denken?

Manon 30 september 2020 | 12:40

Hoi Maartje, dank voor je vraag. Na het vooronderzoek is er een business case voor het onderzoeksproject Goud geschreven. Die gaat uit van een vermogen van 35 megawatt thermische warmte. Daarvoor hopen we op een diepte van ongeveer zes kilometer warmte van 180 graden te kunnen gaan winnen. Die warmte willen we allereerst omzetten naar CO2-vrije elektriciteit. Daarna blijft er restwarmte over met zo’n hoge temperatuur dat we er gebouwen mee willen verwarmen via de warmtenetten in het gebied. Nog even over die CO2… De enige uitstoot van CO2 bij aardwarmte hangt samen met de levenscyclus van de geothermiecentrale zelf. Er moeten allereerst putten worden gemaakt, de installatie moet worden gebouwd en onderhouden en uiteindelijk moet alles ooit weer gesloopt of gerenoveerd worden. De hoeveelheid CO2-uitstoot die hierbij komt kijken is echter verwaarloosbaar en kan nog verder geminimaliseerd worden door hergebruik van materialen.

Dick de Bruijne10 februari 2020 | 08:32

Waarom is de provincie geen ondersteunende partij?

Manon 12 februari 2020 | 17:07

Hoi Dick,

In ons onderzoeksproject Goud is een initiatief van Universiteit van Utrecht, Hogeschool van Utrecht, Universitair Medisch Centrum Utrecht en Stichting Kantorenpark Rijnsweerd.Gezamenlijk onderzoeken zij of aardwarmte een alternatief kan zijn om hun gebouwen en omgeving te kunnen verduurzamen. Provincie Utrecht is geen onderdeel van het Warmtebron Utrecht. Maar draagt wel bij aan het seismisch onderzoek. Voor het ophalen van deze essentiële informatie over de ondergond hebben zowel de Provincie Utrecht, de gemeente Utrecht en de initiatiefnemers elk 137.000 euro hiervoor hebben vrijgemaakt (in totaal 411.000 euro). Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft dat budget nog eens verdubbeld. In een eerder artikel op onze website heeft onze projectdirecteur Rob Mathlener hierover verteld.
Dit seismisch onderzoek wordt uitgevoerd door EBN. Op de website scan aardwarmte lees je meer over het landelijke seismische onderzoek.

Rob Bronckers19 januari 2020 | 07:47

Prachtig proefproject met hopelijk een positief resultaat. Hoe zit het in de productiefase? Zitten de gebouwen in Utrecht Oost er dan “warmpjes” bij met die subsidie van 80 M€, of wordt die subsidie verrekend in de energienota voor deze gebouwen? Gaan de aanpalende woonwijken zoals Tuindorp ook profiteren van deze warmtebron of kan de opgebouwde kennis en teruggevordere subsidie gebruikt worden voor een tweede punt ten gunste van deze woonwijken?

Manon 23 januari 2020 | 09:42

Beste Rob, dank je wel. Ik zal uw vragen voorleggen mijn collega en kom bij u hierop terug. groet Manon

Wout van Reemst15 januari 2020 | 22:56

Graag wil ik de omvang weten en de voortgang bijhouden van uw project. Hoe kan ik dit het beste doen?
Hoor het graag, vriendelijke groet

Manon 16 januari 2020 | 05:54

Beste Wouter, u kunt ons volgen via Facebook, Linkedin of twitter. Ook kunt u zich aanmelden voor onze nieuwsberichten. U ontvangt dan automatisch een bericht in uw mailbox als we een nieuw artikel gepubliceerd hebben, groet Manon

Deel dit bericht

Partners