14 oktober 2019
Raoel Steffens
Royal Haskoning DHV

Hoe vind je de meest geschikte plek voor een proefboring?

Op zoek naar een locatie voor een proefboring in het kader van onderzoeksproject Lean voerde advies- en ingenieursbureau Royal Haskoning DHV in de afgelopen maanden voor Warmtebron Utrecht een gebiedsonderzoek uit. Hoe gaat dat precies in zijn werk, waar kijken de onderzoekers naar en hoe helpt deze informatie uiteindelijk bij het kiezen van een exacte locatie? We interviewden onderzoeker Raoel Steffens hierover. 

Alleen met een proefboring kun je vaststellen of er op een bepaalde diepte aardwarmte te winnen valt. Aan de hand van geologische geschiktheid, economische haalbaarheid en bovengrondse situatie zijn enkele locaties nader onder de loep genomen. “Bij deze inventarisatie hebben we voornamelijk naar twee zaken gekeken”, vertelt Raoel Steffens van Royal Haskoning DHV. “Wat zijn eventuele showstoppers, denk daarbij aan grote gasleidingen of een hoogspanningsnet. En hoe zit het met flora en fauna? Of waar verwachten we dat er nog nadere aandachtspunten liggen? Ook zijn we op de fiets gestapt om een gevoel te krijgen bij de plekken die we vanachter het bureau bekeken hebben.”

Milieu- en omgevingsaspecten

Deze locaties zijn beoordeeld op grond van zogenoemde ‘milieu- en omgevingsaspecten’. Denk daarbij aan natuur, veiligheid, archeologie, groen en alle overige belangrijke waarden die in een gebied voorkomen. Raoel: “Dan kijk je bijvoorbeeld of een plek niet te dicht in de buurt ligt van kwetsbare objecten, zoals een gasleiding of een natuurgebied waarvoor stikstof een belangrijke rol speelt. Maar we hebben ook de bereikbaarheid en mogelijkheden op het gebied van transport en logistiek tegen het licht gehouden. Op basis van al die gegevens ken je een bepaalde score aan een plek toe. Dit levert gegevens op die initiatiefnemers van Lean in samenspraak met de desbetreffende gemeente en andere betrokkenen kunnen gebruiken bij het kiezen van een locatie voor een proefboring.”

Gasleidingen liggen op vele plekken in Nederland. Om te kijken of een locatie geschikt is, wordt er onder andere ook gekeken naar de kabels en (gas)leidingen in de grond. Op de foto worden oude gasleidingen vervangen.
Onderzoeker Raoul Steffens van Royal Haskoning DHV. Foto: Jorrit 't Hoen

Omgevingsvergunning

Voor je een proefboring mag uitvoeren heb je een omgevingsvergunning nodig en dien je te beoordelen of daarbij een milieueffectrapportage (MER) moet worden opgesteld. Deze vergunning heb je nodig als je iets wilt bouwen of als je met bedrijfsactiviteiten start die mogelijke hinder voor mens en milieu kunnen veroorzaken. Raoel: “Bij een omgevingsvergunning wordt gekeken naar bijvoorbeeld bouwvereisten, effecten voor het milieu en de ruimtelijke inpassing, kortom concrete zaken die bij de aanvraag voor de eerdere opsporingsvergunning niet of nauwelijks aan de orde zijn gekomen.”

‘Deze locaties zijn beoordeeld op grond van milieu- en omgevingsaspecten. Denk daarbij aan natuur, veiligheid, archeologie, groen en alle overige belangrijke waarden die in een gebied voorkomen’

In detail

Na de locatiekeuze worden de aandachtspunten binnen het gedetailleerde vervolgonderzoek verder uitgewerkt voor de aanvraag van de omgevingsvergunning. Bij dit onderzoek kijken ecologen bijvoorbeeld zeer nauwgezet naar de effecten voor mens en natuur in de omgeving. Al deze aspecten zijn bepalend voor hoe de locatie straks ingericht wordt of hoe bijvoorbeeld de aanrijdroute komt te liggen. Raoel: “Binnen dit gebiedsonderzoek hebben we ook alvast een doorkijk gemaakt naar de winningsfase. De boorfase is vrij intensief en gaat 24/7 door. Maar dat is maar tijdelijk. De winningsfase duurt al gauw 30 jaar.”

Mogelijke maatregelen

Voor de milieu- en omgevingsaspecten geldt uiteraard wetgeving waaraan moet worden voldaan. Zo heb je te maken met bepaalde ‘contouren’ waarbinnen bepaalde beperkingen gelden. Raoel: “Denk aan geluidsnormen voor overdag, maar ook voor ’s avonds en ’s nachts. Voor die punten kun je op voorhand al naar mogelijke maatregelen kijken. Zo weten we uit ervaring wat we bovengronds kunnen doen om impact te verminderen.”

De landboortoren bij tuinder Ammerlaan in Pijnacker, één van de pioniers op het gebied van aardwarmte in Nederland. De boortoren van partner Huisman Geo gaat waarschijnlijk ook gebruikt worden voor de proefboring van onderzoeksproject Lean. Foto: Jorrit 't Hoen
De opgestapelde boorpijpen liggen klaar om gebruikt te worden voor de boring. Foto: Jorrit 't Hoen

Winningsvergunning

De risico’s liggen bij aardwarmte met name in de ondergrond. Raoel: “Daar hebben we in het kader van dit onderzoek niet naar gekeken. Dat is onderdeel van het winningsplan. De aanvraag voor een omgevingsvergunning heeft alleen betrekking op de situatie boven de grond. Als uit een proefboring blijkt dat aardwarmte op een bepaalde plek economisch winbaar is, dan heb je als vergunninghouder een winningsvergunning nodig om de warmte te kunnen produceren. Deze vergunning legt vast welke partijen in een gebied exclusief winningsactiviteiten mogen uitvoeren. Naast de winningsvergunning en de omgevingsvergunning heb je onder andere een goedgekeurd winningsplan nodig. Daarin wordt nader ingegaan op de risico’s en de maatregelen die kunnen worden genomen om negatieve effecten te verzachten of waar mogelijk te voorkomen.”

Bevoegd gezag

Voor zowel de omgevingsvergunning, de winningsvergunning en het winningsplan is de minister van Economische Zaken en Klimaat het bevoegd gezag. Zijn besluit op de aanvraag voor een omgevingsvergunning volgt op basis van een uitgebreide voorbereidingsprocedure. Daarbij hebben de betreffende provincie en de gemeente een algemeen adviesrecht. Als een afwijking van het bestemmingsplan nodig is dan zal de minister aan de gemeenteraad een ‘Verklaring van geen bedenkingen’ vragen. De initiatiefnemers van Lean hopen in de komende weken bekend te kunnen maken in welke specifieke gebied verder wordt gekeken naar een locatie voor de proefboring.

Hoeveel sterren geef je dit artikel?

Heb je vragen?

Op de hoogte blijven?

Ontvang nieuwe berichten per mail.

Deel dit bericht